• Kinderen voor kinderen, Liegen dat is leuk
  Beeldfragment YouTube
  liedtekst
• Kinderen voor kinderen, het begin van het einde
  Beeldfragment YouTube: eerlijk is als ieder kind naar school kan
  liedtekst

• Burgerschap: zie bijv.:
  • http://www.sociaalemotioneel.nl/werkenaan/00005/#
  • http://www.hvo.nl/HVO/vorming/lesmateriaal/
  • http://www.schoolenveiligheid.nl/aps/School+en+Veiligheid/veiligheid+en+beleid/Burgerschap/Lesmaterialen/
• Duurzaamheid: zie bijv.
  • http://duurzaamheid.kennisnet.nl/
  • http://duurzaamheidpodocent.kennisnet.nl/lesmateriaalenprojecten/duurzaamondernemen
• Sociale cohesie en integratie

Een in onze ogen zeer betekenisvolle invulling van ‘burgerschap’ en ‘sociale cohesie’ is het door kinderen mogelijk maken van microkredieten in de Derde Wereld middels de Klasse!Actie van de stichting ‘Day for Change’. Om een indruk te geven van dit initiatief is op informatieblad 4A.1 een uitwerking van 2008 opgenomen (zie ook http://www.dayforchange.nl/. Deze website biedt een volledige uitwerking van het initiatief met bijv. een te downloaden Klasse!Actie werkboek.

‘Het is goed dat kinderen van 11 en 12 jaar muziek maken op straat. Dit is in ieder geval beter dan stelen’

• Een eigen ervaring met (on)eerlijkheid
• Gevoel dat ze hadden bij het bochtenspel, Op informatieblad 1B.2 wordt uitleg gegeven over ‘rap’

• ludiek, een zwart rijdende vogel
• zwart rijden met de metro

• Verwerkingsopdracht 3: leiders of voorgangers van geloofsgemeenschappen in beeld
• Extra opdracht 4: De kinderen schrijven (in groepen)een ‘Loesje’ naar aanleiding van het Teleblik fragment ‘Worden gezonde mensen oneerlijk behandeld’ (een column van Midas Dekkers) of
• een animatiefilm over oneerlijke producten

• ‘De Bom’ van Doe Maar
• ‘Ben ik te min’ van Armand

• De kinderen doen de ‘Sociaal – zijn test’ op http://www.klap.net/spellen/klap867/weegschaal.html
• De kinderen bedenken een actie / activiteit om hun steentje bij te dragen tot een meer betrokken samenleving, dit door hun eigen leefomgeving een stukje leuker te maken. Binnen deze les is de actie / activiteit gericht op situaties van anders-zijn / homoseksualiteit . De kinderen kunnen zich met deze actie / activiteit aansluiten bij de KidsSlinger (zie ook verwerkingsopdracht 4 van les 3C). Zie ook www.slinger.nu/  of de link naar één van de slingersteden: Amsterdam, Rotterdam, Ridderkerk, Utrecht, Den Haag, Zwolle, Hengelo, Nijmegen

De uitwerking van deze opdrachten kan worden opgenomen binnen een jaarlijks in november op landelijk niveau georganiseerde ‘Dag van Respect’. Bij respect wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen respect voor elkaar, voor de samenleving en voor natuur & milieu. Op http://www.dagvanrespect.nl/ vindt u een uitwerking van doelen, achtergronden, voorbeelden van schoolinitiatieven, lesactiviteiten etc. Binnen het kader van deze projectlijn gaat het dus om ‘respect voor elkaar’. Voor een verantwoording van dit initiatief binnen ‘burgerschap en sociale cohesie’ wordt verwezen naar http://burgerschap.kennisnet.nl/indeschool

• Queen: ‘I want to break free’
• Queen site
• Songtekst

• ‘Jezus redt moet van het dak’, over de vrijheid van meningsuiting
• De film ‘Fitna’ van Geert Wilders, over de vrijheid van meningsuiting
• videofragment over het gooien van een schoen naar (voormalig) president Bush: over de vrijheid van meningsuiting

• De kinderen zoeken op deze website het meest betekenisvolle lied over vrijheid (onder titel het woord ‘vrij’ invullen). De drie meest gekozen liedjes worden via het digibord (YouTube) vertoond. De keuze voor de liedjes wordt verantwoord en besproken
• De kinderen bedenken een actie/activiteit om hun steentje bij te dragen tot een meer betrokken samenleving, dit door hun leefomgeving een stukje leuker te maken. Binnen deze les is de actie / activiteit gericht op vermindering van situaties van onvrijheid in de wijk (die door de kinderen tijdens de les zijn ingebracht). De kinderen kunnen zich met deze actie / activiteit aansluiten bij de KidsSlinger. Voor inspirerende voorbeelden kan gezocht worden op bijv: http://www.slinger.nu/. Zie ook de link naar één van de slingersteden: Amsterdam, Rotterdam, Ridderkerk, Utrecht, Den Haag, Zwolle, Hengelo, Nijmegen
• De kinderen bedenken in het kader van het thema van deze les burgerschapsinitiatieven en voeren deze uit. Ze sluiten hierbij aan bij het landelijke project ‘De uitdaging’(zie http://burgerschap.kennisnet.nl/indeschool/lesmateriaal)

• Een aap pest tijgertjes: luchtige opening van een (relatief) zwaar thema
• Kinderen voor kinderen: de pest aan pesten 1/2 - (songtekst)
• Plagen in Mali: Families en familienamen hebben in Mali een andere betekenis dan bij ons. Mensen noemen elkaar al snel broer en zus, terwijl ze niet tot dezelfde familie behoren. Sommige volkeren pesten en plagen elkaar
• Kinderen voor kinderen: de pest aan pesten of deze - (songtekst)
• Kinderen voor kinderen: Nooit meer naar school - (songtekst)
• Kinderen voor kinderen: Pesten is geen spelletje - (songtekst)
• De kerstezel van Harry Jekkers

• http://www.sjn.nl/pesten/
• http://www.pestweb.nl/aps/pestweb
• http://www.pesten.net/
• http://pesten.startpagina.nl/
• http://mediatheek.thinkquest.nl/~jra057/begin.html

• Sire digitaal pesten
• Pesten is geen spelletje

• http://www.songteksten.nl/
• http://songteksten.net/
• http://nedtlyrics.nl/
• http://www.musicfrom.nl/songteksten/

• In een fragment van Alfred J.Kwak worden Indianen verbeeld met veren(tooi), een traditioneel beeld: u toont via het digibord het fragment (van 3.00 – 4.40)
• In een aflevering van Willem Wever een hedendaags beeld van Indianen: Indianen in Peru: duur fragment 7.28 / u laat een of twee minuten naar keuze zien

• http://members.lycos.nl/midifarm/karaoke.htm
• http://karaokevideo.googlepages.com/karaokevideobeegees
• http://karaoke.startpagina.nl/

Verwerkingsopdracht 4 (nieuw): De kinderen doen de ‘Vooroordelentest’

• Cyberpesten, dat is gemeen (een uitzending van het programma Blinq) (5.40 – 22.40): Klik op ‘Nieuws’

  Verhalen van vier kinderen / jongeren over (cyber)pesten, waaronder het verhaal van Glenn Eilbracht en de muziekclip ‘Stop!’

• Extra opdracht over videoclips die voorlichting geven over de gevaren van pesten.
• Extra opdracht: De kinderen doen een ‘Respecttest’ op: http://burgerschap.kennisnet.nl/testjes

• Vreemd is anders dan gewoon: informatieblad 1E.1
• Alternatief beeldillusies: in plaats van de informatiebladen dan gebruik worden gemaakt van de volgende websites
  • http://www.planetperplex.com/nl/gezichtsbedrog.html
  • http://www.kindertent.com/default.htm?gezichtsbedrog/content.htm
  • gezichtbedrog
  • http://www.wizkid.nl/marianna/bedrog.htm
  • http://members.lycos.nl/amazingart/N/3.html
  • http://www.vanhoutoptiek.nl/Illusie/Illusie.htm
  • http://www.homepages.hetnet.nl/~vembde/bedrog.html
  • http://proto2.thinkquest.nl/~llc009/home.html

• Foto’s bij het etiketteringspel
• Als aanvulling of in plaats van de oefeningen uit het zoekproces: de kinderen spelen een vooroordelenspel via het digibord
• Videofilmpje over ‘Vooroordelen allochtone jongeren’

• Als aanvulling op de activiteiten uit het zoekproces: de kinderen doen de ‘Grote Vooroordelen– en Discriminatietest’ (individueel op de computer) of klassikaal via het digibord.

  De test bestaat uit 24 foto's. Door bij elke foto te kiezen uit vier mogelijkheden kun je bij jezelf testen of je neigingen hebt tot vooroordelen of discriminatie. De antwoorden moeten binnen een bepaalde tijd worden gekozen. Je moet in het begin misschien even wennen aan de manier van vragen stellen. Op het eind krijg je per onderdeel informatie over de keuzes die je hebt gemaakt.

• Als aanvulling/ter vervanging van DVD fragment 18: Moussi el Kandoussi is een stereotype straatmarokkaan. Moussi is een en al vooroordeel. Moussi interviewt verschillende mensen geeft zijn visie. In het videofragment geeft hij zijn kijk op discriminatie en vooroordelen.

  Zie ook http://www.nps.nl/abensal

• Als aanvulling/ter vervanging van DVD fragment 18 een keuze uit enkele muziekclips: Def Rhymz, Discriminatie

Veel wordt gesproken over het racisme van de autochtone Nederlander, weinig hoor je over het racisme van de allochtoon. Ab en Sal scheppen een realistisch beeld van allochtoon racisme. Jörgen Raymann doet op humoristische wijze een boekje open over racisme tussen allochtonen onderling. Allochtonen staan bekend om hun gastvrijheid, zo luidt het vooroordeel. Maar nimmer heeft iemand die gastvrijheid getest. Tijdens de Ramadan bezoeken Ab en Sal verschillende allochtone groepen om te kijken of ze zo gastvrij zijn als wordt beweerd. De zon is onder, de maag is leeg, ze zouden toch op zijn minst een bordje eten kunnen scoren bij enkele medemoslims? De uitkomst is een verassend cliché. Ab en Sal zetten twee Marokkaanse Lonsdalers neer, compleet met eigen fascistische ideologie. Deze twee Marokkaanse Lonsdalers beweren dat zij de eerste echte Lonsdalers waren en dat de kaaskoppen hun stijl hebben geript. Ab en Sal geven een les Maatschappijleer op een vmbo-school met het thema racisme en discriminatie. Mussi El Kandoussi wordt voorgelicht door een racismeprofessional. Presentatie: Ab en Sal

Ali B., Racisme

Het is belangrijk om aansluitend, of in de loop van de dag, kinderen een verwerkingsopdracht te geven waarin ze hun ongenoegen, boosheid of agressie kwijt kunnen. Kinderen maken individueel of per groep kenbaar waardoor ze het meest geraakt zijn.

• het maken van een poster
• het schrijven van een gedicht of verhaal (werkblad 1E.1)
• het maken van een tekening

Een goede manier om te zorgen dat racisme op school geen kans krijgt, is van school een School Zonder Racisme (SZR) maken. Scholen die zich aansluiten bij School Zonder Racisme krijgen allerlei mogelijkheden en middelen om racisme ter discussie te stellen en tegen te gaan.

Een SZR-school worden is heel eenvoudig. Wanneer meer dan 70% van de schoolbevolking (leerlingen, docenten, directie, niet-onderwijzend personeel, bestuur) vindt dat racisme niet thuishoort op hun school, kan die school een SZR-school worden. Om het officieel te maken moet die meerderheid een gezamenlijk opgestelde SZR-verklaring ondertekenen. In die verklaring staat niet alleen waar men tegen is (racisme), maar ook waar men voor is (gelijkwaardig samenleven in een multiculturele samenleving). De basistekst van de verklaring is opgesteld door de landelijke organisatie School Zonder Racisme. Scholen kunnen aan de tekst zaken toevoegen die zij ook belangrijk vinden.

• Wij – leerlingen, leerkrachten, personeel, directie en bestuur van deze school – zeggen nee tegen racisme en discriminatie
• Alle mensen zijn gelijkwaardig en moeten gelijke kansen krijgen.
  Racisme is vernederend, zet mensen tegen elkaar op en is een voedingsbodem voor zinloos geweld
• Ieder schooljaar vragen wij de nieuwe leerlingen en het nieuwe personeel deze verklaring te ondertekenen.

Alle scholen in Nederland kunnen een SZR-school worden. Er wordt nogal eens gedacht dat alleen scholen met een gemengde schoolbevolking in aanmerking komen. Dat is niet zo. Ook scholen die ‘wit’ of ‘zwart’ zijn, kunnen een School Zonder Racisme zijn. Het gaat om de diepere gedachte: op deze school zijn we tégen racisme en vóór gelijkwaardig samenleven in een multiculturele samenleving. Een gedachte die door iedereen kan worden onderschreven, letterlijk, bijvoorbeeld door de SZR-verklaring te ondertekenen (bron: http://members.lycos.nl/astrada/szr/home.html).

Het lijkt wenselijk (allochtone) ouders/verzorgers bij de voorbereiding en uitvoering te betrekken. Om de betrokkenheid van allochtone ouders te initiëren of te versterken kan in dertig steden contact worden gezocht met het ‘Platform Allochtone Ouders en Onderwijs’. Het Platform is een door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gesteund project dat loopt van 2006 tot en met 2009. Het platform wil de zichtbaarheid van allochtone ouders vergroten en zo een goede basis leggen voor een blijvende betrokkenheid van die ouders bij de schoolloopbaan van hun kind.

• versterking van de betrokkenheid van allochtone ouders bij school en onderwijs, en wel door
• vertegenwoordiging van allochtone ouders in bestaande organisaties voor ouders in het onderwijs, en
• betere toerusting van ouders en scholen met methoden en materialen op maat.

Het project PAOO is bedoeld voor allochtone ouders met kinderen in de voor- en vroegschoolse educatie, het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs.

Voor nadere informatie zie: http://www.forum.nl/paoo/index.html